ชื่อนางรัตนา วรรณสอน
รหัสนักศึกษา 530232237
สาขาอาชีวศึกษา ภาคพิเศษ
“สอนพิเศษ”อาชีพอิสระ”ที่ไม่ธรรมดา”
การประกอบอาชีพ เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในการดำเนินชีวิตของบุคคล โดยเฉพาะในสังคมปัจจุบันต่างมีความคิดเห็นในแนวเดียวกันว่าบุคคลจะประสบความสำเร็จและความก้าวหน้าในการดำเนินชีวิตนั้นขึ้นอยู่กับการมีงานทำหรือมีอาชีพ การประกอบอาชีพแต่ละอย่างนั้นมีลักษณะแตกต่างกันไปเช่นอาชีพประจำและอาชีพอิสระ เป็นต้น
การประกอบอาชีพอิสระหมายถึง การประกอบกิจการส่วนตัวที่เอกชนเป็นเจ้าของ มีอิสระในการใช้ความรู้ความสามารถของตนในการบริหาร การจัดการทั้งด้านการตลาด ที่ตั้ง ทุน การตรวจสอบและการประเมินผลด้วยตนเอง เป็นอาชีพที่อาจจะอยู่ในหรือนอกระบบเศรษฐกิจ ซึ่งมีการผลิตสินค้าและบริการที่ถูกต้องตามกฎหมาย ผลตอบแทนที่ได้จะเป็นในรูปกำไร ค่าจ้างที่ไม่จำกัดและไม่แน่นอน หรืออาจเป็นทรัพย์สินที่ได้รับจากการลงทุนประกอบกิจการ ในสังคมปัจจุบันอาชีพอิสระเป็นที่นิยมของคนรุ่นใหม่มีหลายอาชีพเช่นทำธุรกิจส่วนตัว รับจัดงาน การขายสินค้าตรง ขายเครื่องสำอางและการสอนพิเศษ
เมื่อพูดถึงอาชีพการสอนพิเศษ คนในรุ่นก่อนๆมักจะนึกถึงครูแก่ๆสอนหนังสือให้เด็กๆที่บ้านของครู ครูบางท่านก็สอนใต้ถุนบ้าน ครูบางท่านก็ทำเป็นห้องเรียนเล็กๆให้เด็กๆและบางท่านก็ปูเสื่อให้เด็กนั่งเรียน เรียนตอนเย็นหลังเลิกเรียนหรือเรียนวันเสาร์วันอาทิตย์แล้วแต่จะตกลงกันระหว่างผู้เรียน ครูและผู้ปกครอง แต่ในปัจจุบันนี้การสอนพิเศษมีแบบแผนที่ต่างออกไป เช่นการสอนพิเศษออนไลน์ การสอนพิเศษตามบ้าน สอนพิเศษตัวต่อตัว สอนตามสถาบันกวดวิชาต่างๆ นอกจากนั้นผู้สอนที่เป็นนักศึกษาจะทำการสอนโดยนั่งเรียนเป็นกลุ่มใช้สถานที่ตามใต้ถุนอาคารและบริเวณลานกิจกรรมของมหาวิทยาลัยที่ตนศึกษาเป็นสถานที่สอนพิเศษ
การสอนอย่างไรถึงเรียกว่าสอนพิเศษ การสอนพิเศษเป็นวิธีการสอนอีกลักษณะหนึ่งซึ่งมีการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนหรือกิจกรรมต่างๆที่เกี่ยวกับการใช้ประสบการณ์ ความชำนาญของผู้สอนจัดให้ผู้เรียนนอกชั้นเรียนหรือนอกหลักสูตร เช่นเรียนวิชาภาษาอังกฤษกับครูชาวต่างประเทศ เป็นต้น ผู้สอนมักนิยมเรียกว่าครูพิเศษหรือครูสอนพิเศษ ในทำนองเดียวกันยังมีการจัดการเรียนการสอนที่เรียกว่าการกวดวิชาซึ่งหมายถึงการจัดการเรียนการสอนที่ผู้สอนหรือผู้ที่กวดวิชาได้จัดกิจกรรมการสอนให้ผู้เข้ารับการกวดวิชามีความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาวิชาที่เคยศึกษามาก
ยิ่งขึ้น ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เข้ากวดวิชาสามารถนำความรู้ที่ได้ตามวัตถุประสงค์ของการเรียน และการเรียนพิเศษตอนนี้มีผู้ปกครองส่วนหนึ่งต้องการครูสอนพิเศษแบบเรียนตัวต่อตัวเพิ่มสูงขึ้น การหาครูสอนพิเศษก็จะมีความเฉพาะเจาะจงเลือกตรงสาขาวิชาที่จะให้สอนเช่น ต้องการให้บุตรหลานของตนเก่งทางคณิตศาสตร์ ก็หาครูหรือนักศึกษาปริญญาโทสาขาคณิตศาสตร์มาสอนโดยตรงอัตราค่าเล่าเรียนจะถูกหรือแพงแทบจะไม่ต้องคิดเพราะผู้ปกครองส่วนใหญ่ต้องการให้ลูกของตนเรียนหนังสือเก่งสอบเข้าเรียนสถาบันการศึกษาที่มีชื่อเสียงได้ และเมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วได้ทำงานในตำแหน่งหน้าที่การงานระดับสูง ดังนั้นครูสอนพิเศษหรือที่เรียกว่าติวเตอร์ สถาบันกวดวิชา จึงทำการสอนแบบติวเข้มเป็นรายวิชาเน้นวิชาต่างๆคือ คณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ ส่วนวิชาวิทยาศาสตร์ก็มีการแยกออกเป็นเคมี ชีววิทยา ฟิสิกส์ และวิทยาศาสตร์ทั่วไป นอกจากนั้นยังมีการแยกสอนเป็นระดับชั้นอย่างชัดเจนคือระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น มัธยมศึกษาตอนปลายและระดับปริญญาตรี บางสถาบันทำการสอนให้แก่ผู้ใหญ่ที่ต้องการเรียนภาษาต่างประเทศเป็นต้น สำหรับอัตราค่าเล่าเรียนจะแตกต่างกันตามระดับชั้นและจำนวนชั่วโมงที่สอน ในชนบทหรือในเมืองขนาดเล็กก็จะทำการสอนรวมกันทุกวิชาแต่จะเน้นวิชาคณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ ภาษาไทยวิทยาศาสตร์ อัตราค่าเล่าเรียนก็จะเก็บเป็นรายเดือนในอัตราที่ไม่สูงมากนักวัตถุประสงค์หลักคือต้องการให้บุตรหลานเรียนหนังสือเก่งและมีวัตถุประสงค์แฝงคือฝากบุตรหลานให้อยู่กับครูดีกว่าเล่นอยู่ที่บ้าน ร้านเกม รวมทั้งเพื่อให้เด็กๆได้ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นการส่งบุตรหลานให้ไปเรียนพิเศษกับครูสอนพิเศษเกิดจากการยอมรับในความสามารถของครูผู้สอนและด้วยความไว้วางใจในครูผู้สอน
นอกจากนั้นการเรียนการสอนในโรงเรียนก็ไม่มีมาตรฐานเดียวกัน เครื่องมืออุปกรณ์ สื่อการเรียนการสอนก็แตกต่างกันมาก ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียนรัฐบาลด้วยกัน หรือโรงเรียนเอกชน ต่างจังหวัดนั้นไม่มีอุปกรณ์สื่อการสอนเลยในขณะที่กรุงเทพฯ มีมากมาย ทำให้เด็กมีมาตรฐานไม่เหมือนกันอยู่แล้ว และนำเกณฑ์เดียวกันมาวัดทำให้เกิดความล้มเหลวทางการศึกษา และในโรงเรียนก็ไม่ได้สอนเต็มที่เพราะต้องการให้นักเรียนมาเรียนพิเศษอันนำมาซึ่งรายได้เพิ่ม สิ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงการพัฒนาช้าของระบบการศึกษาอีกอย่างหนึ่งคือสถาบันกวดวิชา จะเห็นได้ว่าเป็นที่น่าสนใจมาก มีผู้เรียนเยอะเสียค่าเล่าเรียนแพงมาก แต่ธุรกิจพวกนี้ก็ยังอยู่ได้ แสดงว่ามีคนเรียนมากขึ้นเรื่อย ๆ ถ้าหากมีการสอนที่ดีในโรงเรียนแล้วเด็กก็จะไม่ต้องมาเรียนพิเศษมากมายขนาดนั้น
“ถ้าให้พูดตรงๆถ้าไม่เรียนพิเศษหนูและเพื่อนๆก็ไม่ติดหมอหรอก” เป็นคำพูดที่สะท้อนให้เห็นว่าการเรียนพิเศษส่งผลให้นักเรียนส่วนหนึ่งสอบเข้าเรียนในสาขาวิชาที่ตนต้องการเรียนได้ นี่เป็นตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นที่ประสบความสำเร็จ แต่ก็มีนักเรียนอีกหลายคนต้องพบกับความผิดหวังเพราะผลการสอบได้คะแนนน้อยกว่านักเรียนที่ไม่ได้เรียนพิเศษนั่นหมายความว่าเขาลงทุนในการเรียนมากกว่าคนอื่น แต่ถ้ามองอีกแง่มุมหนึ่งว่าเรียนพิเศษแล้วสอบได้คะแนนน้อยก็ใช่ว่าเขาจะไม่มีความรู้หรือขาดทักษะในการเรียนเพราะเขาอาจพลาดตอนทำข้อสอบ หากเรามองภาพรวมของเด็กที่เรียนพิเศษแล้วจะพบว่าพวกเขาสามารถพัฒนาการด้านการเรียนของตนดีขึ้น
ดังนั้นหากจะสรุปในเรื่องรูปแบบการสอนพิเศษสามารถสรุปได้ ประการแรกคือการสอนจะเป็นแบบตัวต่อตัว สอนเป็นกลุ่ม ประการที่สองสถานที่สอนพิเศษจะสอนที่บ้านครูสอนพิเศษ บ้านของนักเรียน สถานกวดวิชา สถานศึกษาหรือโรงเรียนและรวมทั้งร้านอาหารในห้างสรรพสินค้า ประการที่สามสอนโดยครูคนเดียว สอนโดยครูรวมกันเป็นกลุ่มแบ่งกันสอนตามสาขาวิชาสอนโดยนักศึกษาปริญญาตรี ปริญญาโท สอนโดยผู้เชี่ยวชาญ และอีกประการหนึ่งคือสอนเป็นรายเดือน สอนเป็นช่วงเวลาเช่นสอบเพื่อเตรียมตัวสอบเข้าเรียนต่อในโรงเรียนที่มีชื่อเสียง สอนเป็น
รายวิชาเฉพาะเจาะจง
ปัจจัยหลักของการประกอบอาชีพอิสระการสอนพิเศษ
ปัจจัยหลักของการสอนพิเศษที่สำคัญคือความรู้ความสามารถของครูผู้สอนในการถ่ายทอดความรู้ เทคนิค วิธีการที่ให้กับนักเรียนที่เรียนพิเศษ นอกจากความสามารถของครูแล้วยังรวมไปถึงพฤติกรรมของครูที่ทำให้นักเรียน ผู้ปกครองเกิดความเชื่อมั่น ยอมรับไว้วางใจให้สอนบุตรหลานของตนความและสิ่งที่ขาดไม่ได้คือครูต้องสามารถวิเคราะห์ผู้เรียนว่านักเรียนมีจุดเด่นจุดด้อยตรงไหนและพัฒนานักเรียนตามศักยภาพ
อุปสรรคการประกอบอาชีพอิสระการสอนพิเศษ
การสอนพิเศษเป็นอาชีพที่ผู้คนโดยทั่วไปคิดว่าไม่มีอุปสรรคแต่แท้จริงแล้วมีอุปสรรคมากมายเช่น อุปสรรคในเรื่องสถานที่คือที่สอนพิเศษอยู่ไกลจากบ้านนักเรียน ครูสอนพิเศษต้องเดินทางไปสอนระยะทางไกล ย้ายที่สอนบ่อยๆโดยเฉพาะครูที่สอนพิเศษในร้านอาหารตามห้างสรรพสินค้า หรือใต้ถุนอาคารรวมทั้งลานกิจกรรม อุปสรรคอีกอย่างคือค่าเรียนพิเศษ ซึ่งความจริงแล้วเป็นข้อตกลงกันระหว่างผู้เรียนกับครูผู้สอนหรือผู้ปกครอง แต่ที่เป็นอุปสรรคเพราะผู้ปกครองบางท่านไม่จ่ายค่าเรียนพิเศษ ทำให้ผู้สอนต้องเสียทั้งเวลาและทุนจากการจ่ายค่าอุปกรณ์รวมทั้งค่าเดินทาง ในเรื่องค่าจ้างนี้ใช่ว่าจะเกิดกับผู้สอนเท่านั้นยังเกิดกับผู้ปกครองด้วยเพราะครูผู้สอนบางท่านคิดค่าสอนพิเศษในอัตราที่สูงเกินความสามารถของผู้ปกครอง แต่ผู้ปกครองจำเป็นต้องหามาให้ลูกได้เรียนเหมือนคนอื่น อุปสรรคสำคัญอีกอย่างที่เรามองข้ามกันคือความปลอดภัย โดยเริ่มจากความปลอดภัยของนักเรียนเพราะครูบางท่านอาจมีปัญหาทางด้านสุขภาพจิต เช่นใจร้าย ลงโทษนักเรียนเกินความผิดหรือมีปัญหาด้านจิตเพศ ทำให้นักเรียนเป็นเหยื่อและขาดความปลอดภัยอย่างไม่รู้ตัว ในขณะเดียวกันครูสอนพิเศษก็ขาดความปลอดภัยได้เหมือนกันโดยเฉพาะครูที่ไปสอนที่บ้านของนักเรียนหากได้พบครอบครัวที่มีปัญหาก็ทำให้ครูไม่ปลอดภัยได้เหมือนกัน แต่ครอบครัวของนักเรียนอาจมีความปลอดภัยน้อยหากได้ครูสอนพิเศษที่เป็นผู้ร้ายแฝงตัวมาในรูปของครูผู้สอน อุปสรรคอีกประการหนึ่งคือความไม่เข้าใจกันระหว่างผู้สอน ผู้เรียนและผู้ปกครอง โดยทั่วครูก็อยากจะสอนนักเรียนที่ตั้งใจเรียน สุภาพเรียบร้อย ไม่หนีเรียน พูดจาสุภาพ เมื่อพบนักเรียนที่มีลักษณะก้าวร้าว อวดเก่ง ก็อาจเกิดปัญหาได้ อุปสรรคสำคัญสุดท้ายคือ ผู้ปกครองส่วนใหญ่เห็นครูที่สอนพิเศษเป็นเหมือนเทพ โดยคิดว่าครูสอนแล้วลูกตัวเองจะต้องเก่ง ได้คะแนนสูงขึ้น ให้เวลาสอนน้อยเพราะผู้ปกครองไม่ว่าง จ่ายเงินน้อย แต่สอนให้มากๆ อุปสรรคเหล่านี้เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ครูที่เชี่ยวชาญในการสอนพิเศษบางท่านถึงกับเลิกสอน
ถึงแม้นว่าจะมีอุปสรรคในการประกอบอาชีพการสอนพิเศษแต่ทุกวันนี้เรากลับพบว่ามีครูหรือติวเตอร์จำนวนเพิ่มมากขึ้นซึ่งครูแต่ละท่านเป็นผู้มีความรู้ความสามารถมากมายหลายสาขาบางท่านเป็นแพทย์แต่กลับทิ้งเข็มฉีดยามาจับชอลค์ บางท่านเป็นวิศวกรทิ้งอาชีพที่มั่นคงมาเป็นครูสอนพิเศษ จำนวนสถานที่สอนพิเศษก็เพิ่มมากขึ้นและจำนวนนักเรียนก็มีมากขึ้น
ดังนั้นอาชีพอิสระการสอนพิเศษเป็นอาชีพที่ไม่ธรรมดาสำหรับยุคปัจจุบันและในอนาคตผู้ที่มีความรู้ความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ ชอบความเป็นอิสระ เป็นเจ้านายตนเอง น่าจะหันมาประกอบอาชีพนี้ให้มากขึ้นเพื่อเป็นแนวทางพัฒนาการศึกษาไทย
